Een potlood is één van de meest gebruikte gereedschap voor schrijf en tekenwerk. Vanaf kinds wordt een potlood al gebruikt voor het maken van de meest creatieve tekeningen. Ook kunstenaars gebruiken potloden voor het scheten of tekenen van een kunstwerk. Wel zit er veel verschil in het soort potlood, denk bijvoorbeeld aan de hardheid (HB) van een potlood. Op deze website lees je dan alles wat je moet weten voor het kopen van de juiste potlood.

Wist je dat: potloden worden al honderden jaren gebruikt, zo komt het oudste gevonden potlood uit 1565!

Naast veel verschillende soorten potloden, denk bijvoorbeeld ook aan pastelpotloden, grafietpotloden en houtskool potloden, zit er ook veel verschil in zachte en harde potloden. Daarbij zijn er ook veel verschillende merken potloden, hieronder vind je alles wat je moet weten voor potloden kopen of ga direct naar ons overzicht met de beste potloden.

Pastel potloden van Bruynzeel populair (los)

De meeste potlood merken zijn traditionele bedrijven die al lang en veel ervaring hebben met potloden maken. Een merk dat in Nederland erg bekend is, is Bruynzeel. Bruynzeel heeft veel verschillende potlood series en heeft voor verschillende doelgroepen een soort potlood. Er is bijvoorbeeld een lijn met kleurpotloden voor kinderen, maar ook een lijn voor professionals. Naast de kwaliteit zul je direct zien dat er ook verschil zit in de prijs. Ben je op zoek naar goede potloden tegen toegankelijke prijs dan zijn kunnen de potloden van Bruynzeel erg interessant zijn, bijvoorbeeld de pastel potloden van Bruynzeel deze zijn erg populair.

De pastelpotloden van Bruynzeel zijn lost te koop, maar ook in zogeheten design boxen. Hieronder vind je het meest populaire box van dit moment:


pastel potloden bruynzeel

Bruynzeel Design box pastelpotloden

Momenteel is dit het meest verkochte potloden-set. Deze box bestaat uit 48 verschillende pastelpotloden.


Merken: Bruynzeel, Conté, Derwent, Lyra, Faber-Castell of Lyra (ook los)

Wanneer je op zoek gaat naar potloden kom je al snel verschillende merken tegen. Hieronder vind je de meest bekende en populaire merken die in Nederland veel gebruikt worden. Door op een merk te klikken ga je naar een pagina waar je alles over het desbetreffende merk vind.

  • Bruynzeel – Nederlands bedrijf
  • Caran d’Ache – Zwitsers bedrijf
  • Derwent – Brits bedrijf
  • Faber-Castell – Duits bedrijf (populair)
  • Koh-I-Noor – Tsjechisch bedrijf
  • Prismacolor – Amerikaans bedrijf (sinds kort weer in Nederland te koop)
  • Lyra potloden – Duits bedrijf

bruynzeel potloden logo
Bruynzeel potloden
caran-d'ache potloden
Caran d’Ache potloden
derwent potloden
Derwent potloden
faber castell
Faber-Castell potloden
koh-i-noor potloden
Koh-I-Noor potloden
prismacolor potloden
Prismacolor potloden

Grafietpotloden kopen waar kun je opletten?

In een potlood zit grafiet en er zijn verschillende samenstellingen van bijvoorbeeld de hardheid van het grafiet. Hoe meer grafiet in een potlood hoe zachter en zwarter het potlood tekent.

Een potlood is voorzien van grafiet en klei. Grafiet is een soort kool waarmee je kunt tekenen op een ondergrond. Hoe meer grafiet er in een potlood zit hoe zachter en zwarter een potlood tekent of schrijft. Wanneer er meer klei in een potlood zit zal het potlood harder zijn en lichter van kleur worden.

De verhouding van een potlood wordt vaak aangegeven met verschillende cijfers met letters. De meest voorkomende letters zijn: B, H en F. De potloden met B zijn zwart en hebben een hoog grafiet-gehalte. H staat voor hard en deze potloden hebben een hoog kleigehalte. F staat voor fijn en deze potloden zijn geschikt om fijn mee te schrijven.

Het meest voorkomende potlood is de HB-potlood en dit potlood heeft een verhouding van 50:50 (grafiet en klei). Naast de letter heeft een potlood ook vaak een cijfer. Hoe hoger het cijfer hoe zwarter het potlood is. Zo is een 6B potlood zwarter dan een 4B potlood.

Verschil in zachte en harde potloden

Hierboven hebben het al kort uitgelegd dat er verschil kan zitten in samenstelling van het grafiet in een potlood. Naast verschil in kleur zit er ook verschil in de hardheid van een potlood. Je hebt zachte en harde potloden:

  • Zachte potloden: 2B t/m 9B (waarvan 9B het zachts is)
  • Harde potloden: 2H t/m 9H (waarvan 9H het hardst is)

Maar wanneer gebruik je zachte en harde potloden? Natuurlijk is het belangrijkste dat je voor jezelf uitzoekt wat je zelf in het lekkerst vind tekenen of schrijven (afhankelijk van wat je wilt doen). Maar over het algemeen worden harde potloden gebruikt voor fijn tekenwerk. Met een harde potlood kun je fijne lijntjes tekenen. Zachte potloden worden daarentegen vaak gebruikt voor schetsen en het maken van schaduwen.

harde potlood voor fijn tekenwerk
Een potlood met hoge hardheid wordt gebruikt voor fijne lijnen, zeer geschikt voor bijvoorbeeld bouwtekeningen.

Hoe worden kleurpotloden gemaakt?

Vele denken dat er lood in een potlood zit (natuurlijk door de naam: potlood), echter zit er geen lood in het potlood maar grafiet. In 1500 werd de eerste potlood (zover bekend) gemaakt van een grafiet en in 1795 vond een Franse scheikundige uit dat je grafiet poeder en clay verschillende hardheden kon samenstellen.

Door een mengsel van grafiet- en kleipoeder samen te verwarmen in een oven van ongeveer 800 gaden worden de stiften gemaakt. Deze stiften worden vervolgens verwerkt in een lege potloodhuls en zo wordt simpel gezegd een potlood gemaakt.

Bij kleurpotloden werkt het net even iets anders. Benieuwd hoe kleurpotloden gemaakt worden? Wie kan het beter uitleggen dan Willem Wever, hieronder hebben we een oud filmpje gevonden waarin Willem Wever uitlegt hoe kleurpotloden gemaakt worden.

Houtskool potloden ook veel gebruikt bij schetsen

Naast grafietpotloden zijn ook houtskool potloden erg populair. Hoewel deze potloden op elkaar lijken zitten er wel wat verschillen tussen beide potloden. Houtskool potloden lijken bijvoorbeeld een beetje op pastelpotloden. De vulling van de houtskool potloden bestaan net zoals pastelpotloden uit een soort poedervorm, hierdoor kun je het makkelijk uitvegen (dit zorgt voor mooie effecten). Met grafietpotloden kun je dit ook wel, maar daarbij gaat het minder makkelijk.

Ook houtskool potloden zijn te koop in verschillende hardheden en hierbij worden de zelfde codes gehanteerd:

  • Zachte grafietpotloden: 2B tm 9B (waarvan 9B het zachts is)
  • Harde grafietpotloden: 2H t/m 9H (waarvan 9H het hardst is)

Grafiet- en houtskool potloden zijn wel goed samen te gebruiken, zo kun je mooie effecten krijgen door ze samen te gebruiken. Teken bijvoorbeeld in lagen dit zorgt voor een mooi effecten.

Wil je eens schetsen met houtskool potloden dan kun je onder andere gebruik maken van de volgende sets:

Uitgelicht: Huidskleur potloden – Set Faber-Castell

Ook huidskleur tinten zijn erg populair en worden vaak gebruikt voor het maken van bijvoorbeeld zelfportretten. Huidskleur potloden zijn los te koop, maar zijn ook te verkrijgen in een set. Vaak zit in zo’n zet het complete kleurenpallet om elke huidskleur te tekenen. Door verschillende potloden met elkaar te mengen kun je elke huidskleur tekenen.


huidskleurpotloden van staedtler

Huidskleur potloden Staedtler

Met deze People of the World set kun je elke huidskleur tekenen. In totaal bevat deze set 12 verschillende potloden.


Ook kun je met pastelpotloden een heel eind komen en veel huidskleuren zelf tekenen. Hieronder zie je een filmpje waarin er gewerkt wordt pastelpotloden van Stabilo, de Stablio CarbOthello pastelpotloden. In de video legt de kunstenares uit hoe je huidskleur op kunt bouwen in lagen. Stap-voor-stap zie je in de video hoe je dit zelf kunt doen:

Karisma potloden (online) niet meer leverbaar

Helaas verdwijnen er ook potlood merken van de markt, niet ideaal wanneer je net je favoriete merk ontdekt heb. Karisma potloden is een merk waarvan helaas de productie gestopt is (in 2005). Toch zien we nog steeds dat gebruikers nog steeds op zoek zijn naar deze potloden, zo staat Marktplaats er bijvoorbeeld vol mee en worden hoge bedragen betaald voor de Karisma potloden.

Voorheen waren de potloden van Karisma ook bekend als Karismacolor. Sanford nam in 1995 de productie over, maar stopte in 2005. Ondertussen produceert Sanford wel potloden, maar onder de naam Prismacolor. De potloden lijken op de potloden van Karima en hebben de zelfde zachtheid.

Door de komst van Amazon in Nederland, zijn de potloden van Prismacolor ook in Nederland te koop!


prismaclor zijn goede vervanger van karisma potloden

Prismacolor potloden nu ook te koop in Nederland

De potloden van Prismacolor zijn een goede vervanger voor de potloden van Karisma. Zo hebben ze de zelfde zachtheid, bekijk hier een set van 72 stuks.


Hulpmiddelen: Grip, Gum en een goede puntenslijper!

Naast de juist potloden is het ook belangrijk dat je de juiste hulpmiddelen hebt. Heb je goede potloden dan moet je ook een goede puntenslijper hebben, geen goede puntenslijper dan gaat dit ten koste van je potloden. Hieronder vind je een lijst met hulpmiddelen die je kunt gebruiken met je potloden:

  • Puntenslijper: een goede puntenslijper zorgt ervoor dat de punt van je potlood scherp is. Ook zorgt een goede puntenslijper ervoor dat er niet te veel van je potlood afgeslepen wordt, want dit is zonde. Lees hier meer over de functies van een goede puntenslijpers.
  • Gummen: gummen lijken simpel en allemaal hetzelfde te doen, toch zit er veel verschil in het soort gum, maar ook de kwaliteit van een gum.
  • Potloodetui: ook een goede potloodetui mag niet ontbreken. Een etui zorgt voor orde, zodat je altijd de juiste potlood vind en voorkomt ook schade aan je potloden. Er zijn ook hele opbergsystemen voor potloden.

Naast bovenstaande hulpmiddelen kun je ook nog denken aan potloodvullingen voor je potloodpen of aan leuke kleurboeken.

Waar moet je op letten bij de aanschaf van een potlood?

Als goed is weet je nu een beetje wat er te koop is aan potloden in Nederland. Zo heb je een beetje een idee gekregen welke potloden merken er momenteel zijn, ook weet je nu dat de dikte en het soort potlood ook belangrijk is. Hieronder hebben we nog een kleine opsomming gemaakt van de vragen die je jezelf kunt stellen bij het kopen van een potlood.

  • Wat ben je van plan met het potlood? Ga je ermee schrijven, huiswerk maken of ermee de dagelijkse puzzel in de krant invullen. Ook belangrijk ga je ermee schetsen of tekenen?
  • Druk je hard of zacht tijdens het gebruik van het potlood?
  • Wil je een dik of dun lijntje?
  • Ga je er zuinig mee om?